Uit: Nieuwsbrief Platform Ernstig Meervoudig Gehandicapten

Nummer 4, augustus 2002

In dit nummer van de Nieuwsbrief een artikel over de Bewegingspedagogiek volgens Veronica Sherborne. En Henk Deinema, hoofd van KDC ‘it Kampke’ in Leeuwarden geeft zijn visie op de toekomst van de KinderDagCentra en het onderwijs aan kinderen met een verstandelijke handicap.

Wegbereiders
In de Nieuwsbrief over het congres in Straatsburg (wie die Nieuwsbrief niet heeft: www.bosk.nl en dan naar de subpagina van het Platform) werd ook aandacht besteed aan de vraag naar de wenselijkheid van onderwijs voor ernstig meervoudig gehandicapten. Naar aanleiding van die opmerkingen kreeg ik de volgende tekst van Henk Deinema die hij gebruikt heeft tijdens inforondes van de Wegbereiders over ernstig verstandelijk gehandicapte kinderen. Henk Deinema is al 20 jaar werkzaam in de zorg en sinds 7 jaren hoofd van het KDC It Kampke te Leeuwarden en It Lytshûs te Dokkum. Hieronder treft u die tekst aan, enigszins ingekort.

Elk kind leert! De ouders, de familie en de buurt van het KDC betitelen mij vaak als de baas van het schooltje met die gehandicapte kinderen. De buitenwereld, als ik het zo mag zeggen, ziet een KDC dus als een school! Ik ben het daar volstrekt mee eens: elk kind leert. Het leren kauwen vergt van een kind soms net zoveel energie als het leren van Latijn bij een begaafd kind. Dit, net zoveel energie vergen, geldt zowel voor "de begeleider" van het verstandelijk gehandicapte kind als voor de leerkracht Latijn van het begaafde kind. Daarbij heeft de leerkracht het relatief makkelijk: hij is er in opgeleid, er zijn boeken, er zijn methodes en hij mag van een gemiddelde leerling uitgaan. Een begeleider niet, hij moet sterk individueel werken en moet heel inventief, creatief en met veel doorzettingsvermogen aan de gang. We werken met begeleidingsplannen: een werkdoel, een hoofddoel, een perspectief, het persoonsbeeld en het levensverhaal, we maken het samen met de ouders. Het werkt, de kinderen leren, we zien resultaten, we kunnen het kind volgen en de kinderen krijgen waar ze recht op hebben: ontwikkeling en ontplooiing. Al een jaar of 10 overleggen we met 3 ZML-scholen in de buurt. Onze 'professoren' zijn toch wel de aantrekkelijke klantjes. Vinden de basisschool en de peuteropvang ook, dus deze doorstromers raken we wel kwijt. Maar die blijvers, ja: teveel verzorging of te moeilijk gedrag en ja: dat niveau is toch wel erg laag! Gelukkig kwamen de Wegbereiders. Het project waarbij onderzocht wordt hoe (ernstig) verstandelijk gehandicapten in te passen zijn in reguliere vormen van onderwijs. Voor nadere informatie: www.wegbereiders.nl en www.gewoonanders.nl. Uit de groep kinderen met een niveau onder de 24 maanden hebben we vijf KDC-kinderen en 2 ZML-kinderen uitgekozen.
Om het project een kans te geven hebben we niet direct voor kinderen gekozen met zeer intensieve verzorging of extreem bijzonder gedrag. Het merendeel is in staat om bijvoorbeeld te lopen, is deels incontinent, communiceert op zeer laag niveau en bij 4 speelt autisme een grote rol. We hebben ook gekeken of de kinderen als groep iets zouden hebben met elkaar.
Te ingewikkelde situaties wilden we niet creëren. Qua plek waren we het snel eens. De kinderen moeten de sfeer, de structuur en de cultuur van een school echt meemaken. Dus de ZML-school de Wingerd te Damwoude heeft een ruimte beschikbaar gesteld. Binnen hun mogelijkheden de beste en gezien de ambulante van de kinderen kan het. Maar je merkt en ziet wel dat een ZML-school nog niet ingericht is voor de groep kinderen die motorisch beperkt is. Eén rolstoel is niet zo'n bezwaar in een groep, maar met 4 wordt het anders. Al vrij snel na de start zag je het verschil: een bel die een pauze aangeeft! Op een KDC bestaat dat fenomeen niet. Geïnteresseerde leerlingen die even kwamen kijken. De lunch, ook zo apart, de kinderen namen hun brood in een trommeltje mee. Een betere verwijzer kun je je niet voorstellen! Tegelijkertijd ben ik ervan overtuigd dat niet alle KDC-kinderen een toch wel drukke school aan kunnen. Zeer ernstig gehandicapte kinderen die veel verzorging en verpleging nodig hebben en kinderen met ernstig gestoord gedrag zullen toch gediend zijn met een omgeving die aan hen is aangepast; voorlopig is dat een KDC en per 1 augustus 2002 is dat wat mij aangaat de zeer speciale school. Hoe gaat het nu? Ouders vinden dat hun kind er op vooruit gegaan is, de werkers op de groep beamen dit. En het onlangs gehouden tevredenheidsonderzoek laat een hoge score zien. Wat lager scoort is de tevredenheid rondom het gebouw en het vervoer. Het is nu al zover dat ouders mij bellen met de vraag: mijn kind moet toch niet terug naar het KDC als het project is afgelopen? Voor mij is het project nu al geslaagd. De meerwaarde wordt m.i. veroorzaakt door de omgevingsfactoren, de cultuur en de sfeer van een onderwijsinstelling. De Kinderdagcentra hebben zich vooral als zorginstelling opgesteld, moest ook, want weinig onderwijsinstellingen stonden te springen om onze kinderen te plaatsen. De laatste jaren zijn de Kinderdagcentra sterk gericht op resultaten m.b.t. ontwikkeling en ontplooiing van kinderen, immers elk kind leert en zijn we een school. Wat mij aangaat zijn de Kinderdagcentra over 5 jaar verdwenen, is het onderwijs geworden en hebben gemeenten de KDC-gebouwen opgekocht voor een vriendenprijs. Per regio zul je dan hopelijk verschillende vormen zien waar tot uiting in komt, in zowel het speciale als in het reguliere onderwijs, dat elk kind leert en recht op onderwijs heeft en dat ook krijgt.

Terug